Bir eser içinde tempo değişimi ifadenin güçlü araçlarındandır. Ancak plansız yapıldığında dinleyici bunu kararsızlık olarak duyar. Değişimin üç unsuru vardır: nerede başlar, ne kadar sürer, nerede biter. Üçü de nota ya da söz metni üzerine yazılır.
Başlangıç noktası genellikle bir cümle sınırıdır; cümlenin ortasında başlayan değişim rastgele duyulur. Süre, en az iki ölçüye yayılmalıdır; ani değişim kesinti gibi algılanır. Bitiş noktası yeni temponun yerleştiği andır ve eşlikle birlikte belirlenir. En sık kullanılan değişim, kapanışa doğru yavaşlamadır.
Bu yavaşlamanın miktarı önceden kararlaştırılır; her provada aynı olmalıdır. Değişim eşliksiz çalışılamaz; eşlikçiyle birlikte prova edilir. Provada bir işaret belirlenir ve her icrada aynı işaret kullanılır. Bu düzen kurulduğunda tempo değişimi güvenli ve tekrarlanabilir hâle gelir.
Değişimin duyulması için bir zemin gerekir; sabit tempoda geçen yeterince uzun bir bölüm olmadan yapılan değişim fark edilmez. Bu nedenle plan, değişim noktalarından değil sabit bölümlerden başlanarak kurulur.
Değişim sonrası tempo da yazılır; yavaşlayan bir bölümün ardından eski tempoya dönülüp dönülmeyeceği belirtilmezse her icrada başka bir yere gidilir. Derslerimizde tempo değişimleri, üç unsuruyla yazılır ve eşlikle prova edilir.