Kursiyerlerin en sık duyduğu eleştiri perdenin kaydığıdır; ama çoğu bunu kendi kulağıyla fark etmez. Bunun teknik bir açıklaması vardır: söylerken kulak, kendi sesini kemik yoluyla da duyar. Bu iç duyum dış duyumdan farklıdır ve sesi olduğundan daha kararlı gösterir. Bu nedenle şarkı söylerken kendi entonasyonunu değerlendirmek güvenilir değildir.
Çözüm kayıttır. Kayıtta kemik iletimi devreye girmez ve ses dışarıdan duyulduğu gibi duyulur.
Kursiyer ilk kayıtlarını dinlerken şaşırır; bu şaşkınlık öğrenmenin başlangıcıdır. İkinci bir yöntem, tek kulağı kapatarak söylemektir; bu, dış duyumu güçlendirir. Üçüncü yöntem eşlik sesini kısmaktır; yüksek eşlik sapmayı gizler. Sapmanın nedeni her zaman kulak değildir; nefes desteği düşünce ses de düşer.
Bu nedenle önce kaynak belirlenir: duyma sorunu mu, destek sorunu mu. Ayırt etmek için aynı cümle önce konuşur gibi, sonra söylenerek denenir. Konuşurken doğru olan perde söylerken kayıyorsa sorun teknikte, ikisinde de kayıyorsa kulaktadır.
Sapmanın üçüncü bir kaynağı günün saatidir; sabah henüz açılmamış bir sesle yapılan ölçüm yanıltıcıdır. Değerlendirme için günün aynı saati seçilir ve kayıt ısınma tamamlandıktan sonra alınır.
Kaydı bir başkasıyla birlikte dinlemek de yararlıdır; ikinci bir kulak sapmanın yerini işaret ettiğinde kursiyer o noktayı bir daha kolay kolay kaçırmaz. Derslerimizde entonasyon sorunları, kayıt üzerinden ve kaynak ayrımı yapılarak ele alınır.